Je ziet het steeds vaker langs Nederlandse achtertuinen: composiet vlonderplanken in plaats van hardhout. Geen gescheur meer met de schuurmachine, geen olie die na een zomer alweer vervaagt. Toch waarschuwen materiaalonderzoekers voor een probleem dat leveranciers zelden vertellen, en dat juist ontstaat als je composiet fout aanlegt. Precies het moment waarop je terras zwaarder wordt belast dan ooit, want wie heeft er nou geen BBQ staan.
Composiet klinkt als de perfecte oplossing voor iedereen die liever grilt dan klust. Maar voordat je een aannemer belt, is het slim om te weten wat het materiaal precies is, waar de knelpunten zitten en of hout in jouw situatie toch een beter idee blijft.
Wat composiet eigenlijk is
Composiet, ook wel houtcomposiet of WPC genoemd (wood plastic composite), is geen kunststof en geen hout, maar een mengsel van beide. Fabrikanten persen houtvezels of houtmeel samen met een kunststof zoals HDPE, meestal in een verhouding van ruwweg 60 procent hout en 40 procent plastic. Dat idee ontstond al rond 1990, met als doel de uitstraling van hout te combineren met het onderhoudsgemak van kunststof, zo staat te lezen op Wikipedia. Het resultaat neemt nauwelijks vocht op, verkleurt langzamer en splintert niet, in tegenstelling tot een houten bbq-terras na een paar jaar in de regen.
Waarom steeds meer terrassen composiet krijgen
De belangrijkste reden is simpel: gemak. Een houten terras vraagt om schuren, oliën of beitsen, meestal om de drie tot vijf jaar, anders vergrijst het hout en ontstaan er scheuren. Composiet heb je klaar met af en toe water en zeep. Daar komt bij dat composiet twintig tot dertig jaar meegaat tegenover vijftien tot twintig jaar bij een goed onderhouden houten terras. Voor wie een terras aanlegt naast een keramische tegelvloer of een overkapping, is dat een aantrekkelijk vooruitzicht: je bouwt één keer en hoeft er daarna niet meer naar om te kijken.
De prijs ligt wel hoger. Reken op zo'n 100 tot 120 euro per vierkante meter voor composiet, tegenover 60 tot 90 euro voor gewoon hardhout. Op korte termijn is hout dus goedkoper, maar tel je het onderhoud over vijftien jaar mee, dan wint composiet meestal terug wat je aan aanschaf extra betaalt.
De hitte-valkuil die niemand je vertelt
Hier zit het addertje onder het gras. Wetenschappelijk onderzoek naar houtcomposiet laat zien dat het materiaal, net als elke kunststof, gevoelig is voor thermische veranderingen: bij hoge temperaturen kan de structuur van het composiet verzwakken (NCBI). Leg je de planken vlak op een dichte ondergrond zonder ventilatieruimte eronder, dan bouwt zich onder de plank warmte op die niet weg kan. Het gevolg: de plank zet ongelijk uit en trekt sneller krom dan wanneer er lucht onder doorstroomt, ook al belooft de verpakking "onderhoudsvrij en vormvast".
Dat risico speelt extra op een zonnig terras zonder afscherming, precies de plek waar de meeste BBQ's staan. Zorg dus voor minstens twee centimeter ruimte tussen de onderconstructie en de ondergrond, en kies bij twijfel voor holkamerplanken in plaats van massieve planken. Die laten lucht makkelijker circuleren.
Composiet of hout, wat kost het écht
Reken niet alleen de aanschafprijs, maar ook de tijd die je erin steekt. Een houten terras van 20 vierkante meter kost je grofweg een halve dag schuren en oliën per jaar, plus materiaalkosten van 30 tot 50 euro. Doe je dat vijftien jaar, dan tikt dat aardig aan, zowel in geld als in weekenden die je liever in de tuin doorbrengt met vrienden dan met een schuurmachine. Composiet vraagt vrijwel niets, op incidenteel schoonmaken na. Wie zijn terras vooral gebruikt om te grillen en te zitten, en niet om te klussen, kiest daarom steeds vaker voor composiet, ook al ligt de instapprijs hoger.
Zo leg je composiet goed aan
Drie dingen bepalen of je over tien jaar nog tevreden bent met je keuze. Ten eerste: laat de onderconstructie ventileren, geen dichte betonplaat direct onder de planken. Ten tweede: gebruik de juiste bevestigingsclips van de fabrikant, want composiet zet meer uit en krimpt meer dan hout door temperatuurschommelingen, en verkeerde bevestiging leidt tot golvende planken. Ten derde: laat een kleine uitzettingsvoeg tussen de planken, meestal 4 tot 6 millimeter, ook als de leverancier dat niet expliciet vermeldt.
Twijfel je tussen composiet en een andere terrasbedekking, kijk dan ook eens naar keramische tegels voor je BBQ-terras, die met hitte van een grill juist minder moeite hebben dan composiet vlak naast de kookplek.
Dit vraag je aan je hovenier voordat je bestelt
Voordat je een offerte tekent, vraag expliciet of de onderconstructie geventileerd wordt aangelegd en of er met uitzettingsvoegen wordt gewerkt. Een goede hovenier weet dit uit zichzelf, maar de goedkoopste aanbieder overslaat deze stap nog weleens om tijd te besparen. Dat verschil zie je pas na twee zomers, als het ene terras nog kaarsrecht ligt en het andere begint te golven vlak naast de grill.